Anasayfa / DİNİMİZ İSLAM / DİNİMİZ / Dini atasözleri ve anlamları
imanilmihali.com
Dini atasözleri ve anlamları

Dini atasözleri ve anlamları

İman ve İslamla ilgili atasözleri

Kültürümüz ve dinimiz bugüne değin pek çok atasözü üretmiş bunlarla geniş ve kalıcı manalar anlatmaya çalışmıştır. Dini atasözleri ve anlamları her Türk ve Müslümanın bilmesi gerekenlerdir.

# Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz.

Müslümanların yaşadığı coğrafyalarda iman, ahlak ve ibadet esasları bellidir ve buralarda yaşam bu inançlar üzerine kuruludur. Birisi bu değerlere aykırı bir takım işlere kalkışırsa karşılık bulamaz, niyetlenirse zarar eder ve zaten müslümanlar kendilerinden olmayanlardan alışveriş bile yapmaz manasınadır.

#Mescide gerek olan meyhaneye haramdır.

Nasıl ki haram ve helaller birbirinden ayrıysa, bunlara uygun inanç ve alışkanlıklarda ayrıdır. Mescid ve meyhane ile kast edilen inanç ve yaşamın iyi ve kötü uç kutuplarıdır ve birisine uygun yaşayanlar için diğeri, diğeri için yaşayanlar içinse ötekisi yabancıdır ve farklıdır denmektedir.

#Sabreden derviş muradına ermiş.

Zulüm ve haksızlığa karşı olma durumu hariç sabır ve sebat İslam’da övülen değerlerdir. Çünkü müsibet ve belaları bize musallat eden de Yüce Allah’tır ki sabrı gerektirir. Sabrederek belalar def olur, def olmasa bile bizler karşılığını ahiret yurdunda alırız demektir. Burada çalışmak, gayret etmek ve kurtulmaya çalışmak göz ardı edilmemek de ancak aşılamayan zorluklar için sabır telkin edilmektedir.

#Sabırla sirke bal olur.

Sabretmenin önemine dair yapılan vurguyu anlatan söz yukarıdaki sözle aynı manadadır.

#Zalimin zulmü varsa garibin Allah’ı var.

Zalim hüccete ve hakka karşı duran, adalet ve nizama aykırı davranırken gerektiğinde şiddet kullanan ve zulmedendir. mazlum ise çoğu zaman fakir, yaşlı gibi zalime göre zayıf imkan ve yapıdadır. Zulmün konusu güce dayalı olduğundan da mazlumlar hep ezilir. Lakin Allah mazlumun ve mağdurun yanındadır ve elbet bir şekilde zalimin cezasını da verir, mazlumu göz aydınlığına da çıkarır manasınadır.

#Allah, kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmış.

Herkesin yaşamı, kısmeti, rızkı ve nimeti başkadır. yardımlaşmak ve paylaşmak dinde övülesi değerler iken, aşırı cömertlik ve israf yasaklanmaktadır. başkalarına yardımın sınırı da elbet kendisinin ve ailesinin nafakasını riske atmamak sınırıdır. Bu nedenle kişi en yakınına bile yardımda bulunmalı ama aşırıya kaçmamalıdır. Öte yandan sözde, kardeşin davranışlarının kendisi gibi dürüst olmayabileceğine de işaret vardır. Helal kazanca haram katmamak ve hesabını bilmek adına bu mesele mühimdir.

#Allah doğruların yanındadır.

Yüce Allah iman edenlerin dostudur ve doğruların yanındadır. Allah dileyene dilediğini veren ama hesap soran, dünyalık isteyene dünyalık veren ama ahirette nasipsiz bırakan, ahiretlik isteyeneyse hem dünyalık hem ahiretlik verendir. Kul doğru olduğu sürece yakın planda olmasa da orta ve uzun vadede elbet kazanacak olandır. Çünkü Allah’ın yardımı ancak doğrularadır.

#Kork Allah’tan korkmayandan.

İnsan Allah’tan korkar, kuldan korkmaz. Çünkü kullar Allah’tan korktukları için haksızlık ve adaletsizlik yapmazlar. Lakin bir kul Allah’tan korkmuyorsa bu geçerli değildir ve o kötü insan her şeyi yapabilir. Kural ve sınır tanımayan bu adamın elinden her türlü bela ve şer gelebilir bu nedenle dikkatli olmak ve temkinli yaklaşmak lazım gelir manasına bir sözdür.

#Garip kuşun yuvasını Allah yapar.

Allah imanı ve parayı dilediğine verendir ki fukaraları da nasipsiz ve kısmetsiz bırakmaz, maddi değeri yüksek, şatafatlı olmasa da manevi değeri yüksek yardımlarla, imkanlarla o kuluna da yardım eder manasına söylenmiş sözdür.

#Dinsizin hakkından imansız gelir.

Kötülüklere bulaşan, sınırsızca zulmedenlerin akibetleri ve sonları yine kendileri gibi bir başka ve hatta daha kötü birilerinin elinden olur manasına sözdür.

#Su testisi su yolunda kırılır

Kişi hayatını nasıl yaşıyorsa, dünyası da, eceli de, ahireti de ona göredir manasına söylenmiş sözdür.

#Temizlik imandandır.

Temiz olmak hem bedenen hem kalben İslamın ve imanın gereğidir ki bu temizlik içimizden bedene, evimizden sokaklara, oradan tabiata kadar uzanır. İhsan ve iyilik üzere yaratılan dünya nimetini sevmek ve güzel kullanmak imanlı kalplerin borcudur. Bu güzel yaratılış kirleten, kullanılmaz hale getiren, yok edenler ise yaratılışa, ihsana ve iyiliğe düşman olan imansızlardır manasına söylenmiş sözdür.

#Şeytanın ipiyle kuyuya inilmez.

Şeytan en kötü yol gösterici ve yoldaştır. Bu nedenle güvenilmezdir, cahildir, aptaldır, vaadinden cayandır. Bu nedenle kul kötülere ve şeytanlara uyup işe kalkışmamalı, mü’minlere, iyilere danışmalı ve yardımlaşmalıdır. Şeytanlarla, kötülerle iş yapmak şehvet uyandırıcı ve kısa vadede karlı da olsa haksızdır, adaletsizdir, sonu karanlıktır. Çünkü o kötü yoldaşlar gerektiği veya menfaatleri değiştiği anda derhal satarlar ve kulu yarı yolda bırakırlar. Yarı yolda bırakırlarsa da kul düşer, kalkamaz, dipsiz kuyulara mahkum olur.

#Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.

Yukarıdaki söze benzer manadadır. Kötüden istenen yardım, kötünün menfaatleri tehlikeye girince verdiği destek ve vaad de biter, kötü yoldaş kendisini kurtarmak için herkesi satar manasınadır.

#Yalancının mumu yatsıya kadardır.

Münafıkların tipik karakterini anlatan bu sözde yalancıların gün içinde değişik maskelerle kulları aldatabileceklerine ama ortalık çekilince yani kendileriyle baş başa kalınca gerçek yüzlerini göstereceklerine işaret vardır ki aynı zamanda foyaları yakın zamanda ortaya elbet çıkar manası da vardır.

#Her firavunun bir Musa’sı vardır.

Her kötülüğün bir hesap soranı elbet vardır ve olacaktır manasınadır. Kötülüğü üreten ne kadar haşmetli, kudretli ve acımasız olsa da onun hakkından gelecek birileri elbette bulunur manasınadır.

#İyilik yap denize at, balık bilmezse Halik bilir.

İyilik önce Allah’a, sonra etrafımıza ve kendimize yaptığımızdır ki sınırsızdır, hesapsızdır. Ne şekilde olursa olsun mutlaka tüm iyiliklerin bir karşılığı vardır manasınadır ki iyilik yapan zaten karşılık beklemez. Beklenecek tek karşılık ise Allah rızasına mazhar olabilmektir ki sözle anlatılmak istenen aslında budur.

#Para ile imanın kimde olduğu bilinmez.

İmanı veren Allah, bilen Allah’tır. Para ve servetleri de veren ve bilen Allah’tır. Kullar, diğer kulların imanlarına ve servetlerine kefil olamaz ve bilemezler. İmanı olan elden geldiğince iyi ve doğru davranmaya gayret ederek reklam ve övünmeden kaçınır, parası olan ise cimrilik ederek onu saklar. Ama Allah her şeyi bilen ve görendir manasına söylenmiş sözdür.

#Allah’ın bildiği kuldan saklanmaz.

Allah ehrşeyi gören ve bilen, kalpte olanı da akıldan geçeni de, niyetleri de bilendir manasına söylenmiş sözdür.

#Şeriatin kestiği parmak acımaz.

Şeriat ile anılan Peygamberlerin dini öğretiş ve yaşayış şekilleridir ki her peygamberin şeriati farklıdır. Onların öğretileri de tamamen kutsal kitaplara ve nihayetinde Yüce Allah’a dayalıdır. Bu nedenle onların sözü, ayetlerde yazılanlar karşısında günaha giren veya harama uzanan her kim olursa karşılığı muhakkak olacaktır ve o kul iman sahibiyse buna razı olacaktır manasına söylenmiş sözdür.

#İbadet de kabahat de gizlidir.

İbadet abartılacak, övünülecek bir şey değil, acizliğini bilerek Yüce Yaratan’a kul olma gayretidir ki abartı ve gösteriş ve tabiki riya zaten gizli şirktir, afsızlığa mahkumdur. Kabahatler nasıl gizli yapılıyor ve saklanmaya çalışılıyorsa ibadetler de bu mantık ile gizli olmalı ve reklam edilmemelidir manasına söylenmiş bir sözdür.

#Çalışmak ibadettir.

Çalışmak, üretmek, gayret etmek, kendine, ailesine veya etrafına faydalı değer üretmek ibadettir. Çünkü hayırlı bir amel ve hasenata hizmet eden, birilerinin bir ihtiyacını gideren, nafakayı temin eden, kötülüklerden alıkoyan, boş zaman öldürmeye ve tembelliğe ve dedikodu gibi pisliklere imkan bırakmayan bir gayrettir ki dinde tüm güzel gayretler övülür. Helal kazanç ibadet olduğuna göre , çalışmak ve üretmek de ibadettir. Tüm yeryüzü mabet olduğuna göre nerede olursak olalım yaptığımız güzel işler inşallah sevapla karşılık bulacaktır manasınadır.

#Kul sıkışmayınca hızır yetişmez.

Allah’ın mü’minlere yardımı, mü’minler önce hangi tarafta olduğunu belli ettikten, bu uğurda mücadeleye karar verdiklerini gösterdikten ve bedelini ödemeye başladıktan sonradır ki ayetlerin kıssalarında da bu hep böyle izah edilmiştir. Allah elbette doğruların yanındadır ama Allah kötülükleri kendisi kolayca ortadan kaldırabilecekken ister ki mü’min kulları kendisine yardım etmek adına kötülüğe karşı ayağa kalksınlar ve zulme dirensinler. Sonrasında Allah, ordularını (Cundullah) elbet gönderecektir ki bu orduda tabiat kuvvetleri, melekler ve nevisini bilmediğimiz daha nice kudretler vardır.

#Allah bir kapıyı kapatırsa diğerini açar.

Hayat sayısız sınavlar bütünüdür ve kul her zaman başarılı olamaz, para ve servet kazanamaz, her istediğini yapamaz. Ama kul sabreder, çalışır, temenni ile dua eder ve bekler. Allah ise o kul doğruluktan ayrılmadığı ölçüde ona yardım eder, dualarına karşılık verir manasına söylenmiş sözdür.

#Allah dağına göre kar verir.

Kişinin kalbi ve aklı ne ise Allah ona göre karşılık verir ki kulun amelleri hep niyetine göredir. Niyetleri bilen Allah o kulun isteklerine cevap ve onay verir veya vermez. Ama anlaşılan odur ki Allah, azgınlık isteyene azma, hidayet isteyene de iman verir. Kulun başına gelenlerin çoğusu kendi eliyle yaptıklarındandır ve Allah zulmetmez. Kul kendi kuyusunu çoğu zaman kendisi kazar manasına söylenmiş sözdür.

#Kul azmayınca Hak yazmaz.

Hak’kın kula bela, ecel veya bir başka dert nasip etmesi çoğu zaman o kulun azgınlığı nedeniyledir manasına söylenmiş sözdür.

#Allah kulunu kısmetiyle yaratır.

Kulların hiçbiri kısmetsiz, uğursuz, nasipsiz değildir. Allah kulu yaratırken onun nasibini de, rızkını da hesap eder, tahsis ve plan eder ve nasip eder. Dünyada hiçbir varlık veya canlı yoktur ki nasipsiz ve kısmetsiz olsun manasına söylenmiş sözdür.

#Şeytan azapta gerek.

Kötülükte sınır tanımayan, şeytanlaşan, kirli işlerde ihtisaslaşanların akibeti cehennem ve azaptır ve zaten onlar bunu hak etmiştir manasına söylenmiş sözdür.

#Dinime küfreden müslüman olsa.

Bazıları doğru ve dürüst olmadıkları halde, başkalarını eleştirmeyi çok sever, hatta kendilerinin yanlış yaptığı şeyler için bile başkalarını yanlış yapmakla suçlarlar. Bu söz, kendisini değilde başkalarını eleştirirken durumları eleştirdiklerinden de kötü olanları anlatan bir sözdür.

#Tatlı söz yılanı deliğinden, kötü söz adamı imandan çıkarır.

Allah tatlı sözün açıklanmasını, zulme uğrayanın feryadı hariç kötü sözün açıklanmamasını ister. tatlı söz o kadar kuvvetlidir ki en büyük düşmanları yumuşatır, en katı zalimleri insafa getirir. Buna karşılık kötü söz sabrın sınırlarını o denli zorlar ki iman sahiplerini bile zıvanadan çıkarır manasına söylenmiş bir sözdür.

#Yarım hekim candan, yarım hoca dinden eder.

Kul ne iş yaparsa yapsın hakkını vermeli ve doğrusunu öğretip, örnek olmalıdır manasınadır. Hekimler nasıl yarım bilgiyle hastayı kurtarmaya kalkarsa başarısız olur ve hasta ölürse, imam ve hoca gibi işi dine hizmet olanların din, iman ve Kur’an hakkındaki bilgilerinin tam olması lazım gelir, bilgi ve beceride noksan olanların bu işe soyunmaması gerekir manasına söylenmiş sözdür.

#Kılavuzu karga olanın başı dertten kurtulmaz.

Kılavuz yol gösteren ve takip edilendir. Kılavuz, karga örneğinde ki gibi ehliyetsiz, beceriksiz, yalancı ve kötü biri ise ardındakileri de güzel yollara değil dikenli yollara mahkum edecektir manasına söylenmiş sözdür. Dolayısıyla örnek alınacakların iyi belirlenmesi gereğine işaret vardır.

#Gavurun ekmeğini yiyen, gavurun düdüğünü çalar.

Dinde kafir ve müşriklerle oturup kalkmak bile yasaklanmıştır ki bunlarla ortamlarda bir arada bulunanlar, onlarla iş yapanlar bir süre sonra onlara sempati duyacak, onlara benzeyecek ve onların diliyle konuşmaya başlayacaktır manasına söylenmiş sözdür.

#Türk imanı, gavur parayı seçti.

İman ve para dünya yaşamının zıt iki kutbunu yani ahiret ve dünya ağırlıklı iki farklı yaşamı tasvir eder. Türk ile kast edilen ise Türk ve Müslümanların tamamıdır ki atalarımızın asla zenginlik heves ve gayesi olmamıştır. Oysa gavurların iman ve inançları zayıf olduğundan yaşamdaki tek beklentileri bu dünyada zevk ve sefa içinde yaşamak için gerekli olan paraya kavuşmaktır manasına söylenmiş sözdür.

#Namazda gözü olmayanın ezanda kulağı olmaz.

Kulun zikrinde olan fikrinde olandır manasınadır. Kulun niyeti ne ise ameli de odur, ilgi alanı da odur, hayattaki uğraş ve gayesi de o istikamettedir demektir.

#Rüşvet kapıdan girince iman bacadan çıkar.

Rüşvetin imanla nasıl ters düştüğünü anlatan bu söz, rüşvet türü hırsızlıkların kula, haneye musallat olması halinde imanın o beden veya haneden süratle, derhal, dönmemek üzere kaçacağını anlatır.

#Allah’tan umut kesilmez. (Çıkmayan candan umut kesilmez.)

Ancak kafirler Allah’tan umut keser ve son ana dek Yüce Allah kula yardım edebilir manasınadır. Dahası Allah’ın en zor ve müşkül durumlarda bile kulun yardımına yetişeceğine de vurgu vardır.

#Düşmez kalkmaz bir Allah.

Her kul düşer, hata eder, günah işler manasınadır ki hiç kimse melekler gibi günahsız değildir. zaten Yüce Allah’da insanların günahsızlığını değil günah işledikten sonra tevbe ve dua ile kendisine yönelmesini diler manasınadır.

#Eşeğini sağlam kazığa bağla sonra Allah’a emanet et.

Tevekkülün öneminin anlatıldığı bu söz, kulun elinden geleni yaptıktan sonra Allah’a güvenmesi gerektiğini anlatır ki sözün değişik onlarca versiyonu mevcuttur.

#Kısmetinde ne varsa karşına o çıkar.

Kader bahsinin iki ayağı ilahi irade ve cüzi iradedir ki kul cüzi iradesi ile ister ama onaylayan, müsaade eden ve güç veren ilahi iradedir. İnsan hür ve akıl kullanan bir varlık olsa da bazı şeyler elinde değildir ve alın yazısı dediğimiz bu kader köşe taşları kulu yaşayacağı hayata, sınanacağı ara durumlara mahkum eder. Sözün ayrıca kısmet ve nasip anlamına Allah’ın asla cimri olmadığına dair de bir vurgu vardır.

#Zahmetsiz rahmet olmaz.

Rahmet ve müjde isteyen kulun önce elinden geleni yapması gerektiğine dair işaret vardır. Kul çalışmalı herşeyi Allah’tan beklememelidir.

#Olacakla öleceğe çare bulunmaz.

Kul elinden geleni yapsa da bazen ilahi irade kulun istekleri hilafına hayat bulur. Olacaklar ve ölecekler bahsi kulun elinden gelmeyen ve engelleyemeyeceği durumları anlatmak içindir ki Allah’ın sonsuz kudret ve ilmine işaret vardır.

#Ne verirsen elinle o gelir seninle.

Zekat ve infakın önemine işaret eden bu söz fani dünyada sahip olunanların hiçbirinin ahiret yurduna gidemeyeceğini, hepsinin yok olacağını, ancak manevi duygu, iman, ibadet ve iyilik gibi değerlerin ahirete de taşınacağını ve asıl iyilik ve kazançların bunlar olduğunu anlatır. Sadaka, fitre, zekat gibi maddi yardımlarla muhtaçlara verilenlerin aslında değersiz ve dünyaya ait oldukları ama o amel ile kazanılan sevapların kalıcı ve daha büyük olduğuna vurgu vardır. Asıl mutluluğun ahiret yurdunda olduğuna da işaret vardır.

#Misafir kısmetiyle gelir.

Komşuluk ve ziyaretin önemine vurgu yapan bu söz ile misafirin kısmetiyle gelmesi demek sadece yemek anlamında değil fakat kısmet, bereket, nasip anlamındadır ve bunlar olmasa bile o misafirin güler yüzü, iyiliği, yardımı, paylaşması, sevgi ve muhabbeti öne çıkarılır.

#Hak gelir, batıl gider.

Hak, esas ve doğru olan, gerçek olandır. batıl ise yanlış, eski, haksız ve yanlıştır. Kötünün ömrü orada iyilik yerleşene kadar, yalanın ömrü hakikat anlaşılıncaya kadardır manasına gelen sözde hak ile kast edilen bir mana da İslamiyet’tir.

#Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.

Sağlığın önemi ve hiçbir servetin bundan daha kıymetli olamayacağının anlatıldığı sözde dünya hayatının boş ve fani oluşuna da işaret vardır.

#Beterin beteri var.

Çoğu insan müsibetler ve hastalıklar karşısında ne kadar güç durumda olduğunu düşünür ve insan hep kendisinden daha iyi durumdakilerle kıyaslama yapar. Şükre de engel bu durumun yanlışlığını anlatan söz hem şükretmeyi özendirir hem de bizden kötü olanları hatırlatır. Dolayısıyla bizden kötü haldekilere de yardım eli uzatmaya bir işaret vardır.

#Denize düşen yılana sarılır.

Bu söz sayısız manaya çekilebilirse de buraya almaktaki maksadımız dinen bir anlam yüklemek isteğimizdir. Sayısız kötülüğe düşen, adeta kötülük denizlerinde yaşayanlar zor anlarda kurtulmak isteseler de kendilerini kurtaracak arkadaş ve dost bulamazlar manasınadır. Ayrıca can havliyle sarıldıkları yılandan umdukları medet de boş çıkacaktır.

#Bin defa mazlum olsan da bir defa bile zalim olma. (Hz. Ali (r.a.))

Kötülüklere defalarca mahkum olmak bile kulun kötüleşmesine bahane değildir manasınadır ve kula sabrı ve affetmeyi nasihat eder.

#İki şeyi unut; yaptığın iyiliği ve sana yapılan kötülüğü, iki şeyi unutma; Allah’ı ve ölümü.

İyilikler saklı tutulmalı, kötülükler affedilmelidir. Öte yandan bunlarla geçirilecek zaman yerine akıllarda hep Allah sevgi ve korkusu ile ecel olmalıdır ki kul gerçek yaşama hazırlanabilsin manasınadır.

#Allah ilmi dileyene, imanı dilediğine verir.

İlim emek, alın teri ve zaman gerektiren bir niyet ürünüdür ve emeksiz rahmet olmayacağı gibi ter dökmeden ilim sahibi olmak da Allah dilemedikçe mümkün değildir. Oysa iman çalışılarak kazanılacak bir şey değil, bahşedildiğinde elde tutmaya çalışılacak bir nimettir manasınadır.

#Deve Kabe’ye gitmekle hacı olmaz.

Hacca bile gidilse inancı zayıf kimse gerektiğince nasiplenemez manasına sözdür. Deve ile kast edilen gerekli inanç ve şartları taşımayan, layık olmayan kimse, devenin hacca gitmesi ile kast edilen en tepe mevkilere kadar bile çıksa manasınadır.

#Doğru söz yemin istemez.

Doğru söz söyleyen doğru ve güzel insandır ki kendisine inancı tam olduğu gibi Allah’ın kendisini her an izlediğini de bilir ve bu yüzden yalana müracat etmez. Yemin eden ise doğru söylediğini ispata mecbur kimselerdir ve bunlar genellikle ara sıra doğru konuşanlardır veya hareketleriyle çoğu zaman yalancılıkları ortaya çıkmış kimselerdir.

#Çok laf yalansız, çok mal haramsız olmaz.

Bir insan çok konuşuyor ve hele yeminler ederek söz söylüyorsa tamamının doğru olması zayıf bir ihtimaldir. Keza birisi çok ve aşırı bir servete sahip ise mesuliyetlerinden bir kısmını yerine getirmiyor, vergi ve zekat gibi bazı şeylerden kaçınıyor veya helal yoldan kazanılması ve biriktirilmesi zor servetlere haram karıştırıyor demektir. Miras ve başlık parası gibi tamamen helal olanlar dışında kulun kazandıklarının tamamının helal olması zaten zordur. Birde bu servet çok yüksek se haram olma ihtimali daha da kuvvetlidir manasınadır.

#Nasihat olarak ölüm yeter.

İnsanlar genelde nasihati sevmezler ve kendi akıllarını beğenirler. Ama hayatın hakikati ecel tüm nasihatlerden değerlidir ve onu akılda tutmak başka söz gerektirmez manasınadır.

#İmamın dediğini yap, yaptığını yapma.

Öğretenler doğruyu bilen ama her zaman doğruyu yaşayamayanlardır. Çünkü hatasız ve günahsız olmak zor hatta imkansızdır. Örnek alanlar bu nedenle yapılanları değil söylenenleri örnek almalıdır manasına sözdür.

#Kefenin cebi yok.

Ahiret yurduna para ve mallar değil, iyilik ve sevaplar geçecek ve hesap bu niyet ve ameller üzerinden yapılacaktır manasına sözdür.

#İstediğini söyleyen istemediğini işitir.

Kulun aklını kullanarak ve düşünerek söz söylemesi gereğini anlatan sözdür.

#Hayvanı yardan düşüren bir tutam ottur.

Küçük hevesler veya çıkarlar uğruna feda olan hayatları anlatan bu sözde en ufak kötülüklerin bile kalpte açacağı kara deliklere ve önemsenmeyen belaların akibetleri nasıl karartabileceğine işaret vardır.

#İş insanın aynasıdır.

Sözler ne söylerse söylesin ameller kişinin halini ortaya koyar ki iman bu yüzden dille söylenmesi yeterli olmayan ama kalpte yaşatılması mecburi olandır.

#Ne adamlar gördüm üstünde elbisesi yok, ne elbiseler gördüm içinde adam yok. (Mevlana)

Kılık ve kıyafete bakmamak lazım geldiğine, ilme ve bilgiye önem vermek gerektiğine işaret eden bu söz para ve servetin asla bir kıyas mekanizması olmadığına vurgu yapar.

#Gayret bizden zafer Allah’tandır.

Biz ne kadar gayret edersek de edelim nihayeti verecek olan Allah’tır. Bizlerin irade ve isteği ne yöne olursa olsun Allah’ın dilemesi esas olandır manasınadır.

#Tok açın halinden anlamaz.

Tok açlık anlamaz, durumu iyi olan dar olanı anlayamaz. Bu nedenle tokluğa şükretmek, açlarla aynı kalp ve idrake gelmek, açlarla paylaşmak lazım gelir ki tokların umursamaması durumunda açları bekleyen felaketler her geçen gün daha da büyüyecek demektir.

#Komşusu açken tok yatan bizden değildir.

Komşu haklarına önemi vurgulayan bu söz aynı zamanda imanın mahiyetine de bir örnek verir. Komşu hakkı fert ve aile hakkından sonra gelen önemli bir haktır ve yakından başlamak üzere herkes komşularının durumlarıyla ilgilenmek ve yardım etmekle mükelleftir.

#Nasip rızkın yarısıdır.

Nasibi veren Allah aynı zamanda çalışmayı, hak etmeyi, dilemeyi ve istemeyi emredendir. Hür ve özgür olan insan herşeyi diler ve ister ama hak ettiğini kazanır. Keza Yüce Allah’ta rızık ve nimetleri pay ederken kulun gayretlerine ve isteklerine de bakar manasınadır.

#Az veren candan, çok veren maldan.

Çok zekat veren malı çok olduğu için rahatça verir ve bu yardım onun için çok önemli değildir çünkü daha çok malı vardır ama az malı olduğu halde verenin yardımı daha kıymetlidir çünkü o az olan malını kıskanmamıştır manasına sözdür.

#İman dinin mayasıdır.

Ekmeğin mayası olmadan nasıl ekmek o lezzete ve şekle kavuşamıyorsa din de iman olmadan aynıdır. Dine özünü veren imandır ve iman kalpte yaşatılan Allah sevgisidir manasına sözdür. Çünkü iman olmadan ameller, niyetler, ibadet ve infaklar, hayır ve hasenatlar hep nafiledir.

#Yetimin ağlamasından arş inler.

Hakların en yücesi Allah hakkı, sonra kulun kendisinin, ailesinin ve komşularının hakkıdır. Yetimler ise tüm topluma mal olmuş emanetlerdir ve onların hakkı Allah korumasındadır, önemlidir, büyüktür manasına söylenmiş sözdür.

#Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır.

Allah kötü sözün söylenmesine ancak zulümle inleyen mazlumlar için müsaade etmiştir ki bu durumda susmak asıl kötü olandır. Bu nedenle zulüm ve haksızlık halinde bile susanlar ya mağdur değildir, ya takiyye yapıyor ve timsah göz yaşı döküyordur ya da o anılan kuldan Allah’tan çok korkuyordur ki (bu zaten şirktir) doğru değildir.

#Her koyun kendi bacağından asılır.

Kimse ahirette kimsenin günahını üstlenemez, kimse bir başkasını kurtaramaz demektir. Bu nedenle herkes önce kendisini düzeltmeli ve hesaba çekmelidir. Başkasından medet umanların hali ise haraptır demektir.

#Arayan Mevla’sını da bulur belasını da.

Aramakla kast edilen gayret sarf etmek ve emek harcamaktır ki bu gaye uğruna ister hayır veya isterse şer olsun uğraşanlar elbet bir şekilde muradına erecek, layıkını bulacaktır manasına sözdür.

#Güzele bakmak sevaptır.

Allah güzeli öven, güzeli yaratandır. Şehvetin sınırları dahilinde güzele bakmak mübah olandır. Çünkü o güzellik kula Yaratan’ı hatırlatır. Ancak şehvetin sınırlarını zorlayacak tarzda art niyetle bakmak burada kast edilen manada değildir.

#Büyük lokma ye büyük konuşma.

Yemeği bekletmeden, oyalanmadan yemenin iyiliği ama haddi aşarak, yalan katarak, istinatsız konuşmanın zararını anlatan bu sözle iddia ve sözlerin gerçeğe dayanması gerektiğine işaret vardır.

#Derdini söylemeyen derman bulamaz.

Derdini içine atmak o kulu yalnız bırakır, yardımsız kılar. Oysa kişi dertlerini dostlarıyla, ailesiyle paylaşmalı ve dermana ortak aramalı en azından teselli bularak umutlanmalıdır manasına söylenmiş sözdür.

#Leyleğin ömrü laklakla geçer.

Boş işlerle uğraşanların hayatı da ahireti de boştur, faydalı değer üretemezler, toplumdan değer göremezler ve ölünce de kolayca unutulur giderler manasınadır.

#Şeytanın kılıcı tahtadandır.

Şeytanın asla zorlamayacağüına işaret eden söz kanmak isteyenlerin zorlama bahanesini boşa çıkarır. Anlatılmak istenen o dur ki iman şeytana ve nefse karşı en kuvvetli kalkandır ve şeytanın veya nefsin tahtadan kılıcı iman zırhını delip te geçemez.

#Kula kulluk edene yazıklar olsun.

Şirkin açık hali olan kula kulluk il kast edilen birisinin rızasını Allah rızasından çok istemek en azından onun da hoşnutluğunu göz etmektir ki şirktir. Kul olmaya layık olan sadece Allah’tır ve tüm yaratılmışlar sadece Allah’a kulluk eder. Kulları sevmek, değer vermek, saymak ve emrinde çalışmak normal, onları din adına Kur’an’a aykırı olarak memnun etmeye çalışmak yasak ve günahtır manasına sözdür.

Bu yazıyı okudunuz mu?

Kur’an İslam’ına dönüşün hala vakti gelmedi mi

Kur’an İslam’ına dönüşün hala vakti gelmedi mi?

Kur’an İslam’ına dönüşün hala vakti gelmedi mi? Derin Asr-ı Saadet özlemiyle yanıp tutuşurken, tevhid yolunda ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

86 − 83 =