Anasayfa / İMAN ESASLARI / Kadere iman / EZELİYET NE DEMEKTİR?
imanilmihali.com
kader ve iman

EZELİYET NE DEMEKTİR?

EZELİYET NE DEMEKTİR?

Ezeliyet ne demektir?

Zaman, sıfırıncı salisede kâinatın yaratılmasıyla başlayan ve içerisinde hadiselerin cereyan ettiği soyut bir kavramdır. Geçmiş, şimdi ve gelecek olarak üç kısımda tarif edilir.
DEHR, Ragıb’ın açıklamasına göre, âlemin var oluşunun başlangıcından son bulmasına kadar bütün süre, yani zamanın tamamı (zaman-ı kül) demektir. Yani zamanın eskisi, şimdisi ve yenisinin dahil olduğu çizginin tamamıdır.
Yüce Allah zamanı da yaratan, zaman ötesidir . Zaman ve dehr kavramları bu kavramlar içinde hayat bulan mahlûkat için geçerliyken Yüce Allah zaman ve mekândan münezzehtir.
Ezel, “Evveli olmamak. Kıdem” ve ezeli, “Evveli olmayan. Kadim.” demektir. Allah, ezelî ilmiyle olmuş ve olacak her şeyi birlikte bilir. Zamanı yaratan zamandan münezzeh olmaz mı? Bizler ise zamandan münezzeh olamayı tam manasıyla asla bilemeyiz.
Mesafece birbirinden ilerideki üç yarış atı birbiri ile zamanca derinliğe sahipken tribünden her üç atıda izleyen biri için zaman ortaktır. Çünkü o üç atıda aynı zaman diliminde görür. Seyircinin bu zaman ötesi hali ezeliyete bir örnektir.
İnsanoğlunun bizden evvel yaratılmışları mazideyken, bizden sonra yaratılacaklar gelecektetir. Bizler bugünde yani şimdideyiz. On yıl sonra doğacaklar için biz mazi, onlar şimdi olacaklar.
Görüldüğü gibi, geçmiş, gelecek ve hâl gibi tabirler bizler için kullanılmaktadır. Hâlbuki her şeyi ve zamanı yaratan Allah için geçmiş, şimdi ve gelecek gibi kavramlar yoktur. O, misaldeki seyirci gibi bütün bu zamanları aynı anda ilminin ışığı ile kuşatmıştır. O halde “Allah yazdı diye biz yapıyoruz.” denilemez, zira Allah ezeliyeti ile bütün zamanları aynı anda kuşattığından, bizim hür irademiz ile ne yapacağımızı bilmiş ve ne yapacaksak kader defterimize onu yazmıştır. Allah yazdı diye biz yapmamaktayız, bilakis biz yapacağımız için Allah yazmıştır.
Ezeliyet bahsini anlamak, kader meselesini anlamanın anahtarıdır. Kader bahsinde tereddütün ilk sebebi Allah’ın ezeliyet sıfatının anlaşılamaması ve Allah’ın zaman mefhumu ile kayıtlı olduğunun zannedilmesidir.

“Allah’ın ezeli ilmi” dediğimiz kader; geçmiş zamanda yapılmış bir plan olmayıp, zaman dışı bir plandır. Bütün geçmiş ve gelecek zamanları aynı anda tutan zaman üstü bir ilimdir.
O halde “Allah kaderimi yazmış, ben ne yapsam değiştiremem.” sözü son derece batıl bir sözdür. Zira Allah, bizim ne yapacağımızı bilmeden kader defterimizi yazmış ve bizi o yazıya göre hareket etmeğe mecbur etmiş değildir. Bilakis, cüz’i irademizle neyi tercih edecek ve hangi fiili işleyeceksek, ezeliyeti ile bilmiş ve kader defterimize yazmıştır.
Allah bizi hiçbir sevaba veya günaha zorlamaz. Sadece, zamanları ve mekânları kuşatan ezeli ilmiyle, bizim ne yapacağımızı bilir ve kader defterimize onu yazar.
Ezeliyet bahsinin bizlerce tam olarak anlaşılması asla mümkün değildir. Nasıl ki Yüce Allah isim ve sıfatlarını tam idrak edemiyorsak, gayba ve ahirete ait hususları sadece tasavvur ve yalnızca hayal ediyorsak ezeliyet bahsinde de bilebileceklerimiz çok sınırlıdır.
Ne varki şu açıktır; Kaderim böyleymiş diyerek günahlara yelken açmak batıl, haksız ve adil olmayan bir mazerettir ve geçersizdir.

Bu yazıyı okudunuz mu?

Dinen kader ve kadercilik nedir

Dinen kader ve kadercilik nedir

Dinen kader ve kadercilik nedir Kader, ellerimizle işlediğimiz nakıştır. Yaşamın ve dinin önündeki en büyük ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir