Anasayfa / DAHA FAZLA / Dini cep sözlük / İman ile ilgili terim ve kavramlar
imanilmihali.com
İman ile ilgili terim ve kavramlar

İman ile ilgili terim ve kavramlar

İman ile ilgili terim ve kavramlar (ALFABETİK SIRAYLA)

ABDEST
Temizlik, temizlenme, temiz olma hali. Dinen küçük ve büyük abdest.

ADALET
Zulmün karşıtı. Adil olma hali. Hak ve hukuka riayet.

AHDE VEFA
Allah’a, kutsallara, vatana, söz ve yeminlere, ahitlere sadakat.

AHİRET
Berzah aleminin ötesi, sonsuz yaşam alemi, berzah ötesi.

AHİR ZAMAN
Kıyamete yakın zamanlar.

ALLAH RIZASI
Yaşamda güdülecek tek gaye. Şefaata has ilk ve tek şart.

AKAİD
İnanç konularını ele alan dini ilmin ve bu konudaki eserlerin adı.

AKIL
Düşünme ve idrak kabiliyeti.

AMEL
Üretilen söz, fayda ve değerler. Yapılanlar, davranışlar, eylemler.

AMEL DEFTERİ
Günah ve sevapların yazılmakta olduğu ve ahiret tartısına esas mahiyetini bilemediğimiz defter.

ARAPÇILIK
Dine zararlı akımlardan lisana ve coğrafyaya hitap eden, kutsallaştırılmaya çalışılan, Arap örfü tutkunluğu.

A’RAF
Cennet ve cehennem arası bölgenin adı.

AŞK
İlahi manada Yüce Allah’a duyulan eşsiz ve tarifsiz sevgi.

AYET
İşaret, alamet, numaralandırılmış Kur’an satırları, kainat ve bedendeki deliller.

AZAP
Cehennemliklerin ahiretten payına düşenler.

BATIL
Hak’kın düşmanı, yanlış, eski ve çirkin olan dini şekil, inanç, amel ve ahlaklar.

BERZAH ALEMİ
Dünya ve ahiret hayatları arası alem.

BEŞERİYET
İnsan veya insanlık ürünü olan herşey.

BEYAT
Anlaşma, yeminleşme.

BİAT
İtikat ve itimadı gösterme.

BİDAT
İnsan eliyle, haddi olmayarak, dine sonradan sokulan veya dinden çıkarılan şey.

CENNET
Mü’minlerin ve şefaate uğrayanların ahiret yurdu.

CEHENNEM
İman etmeyenlerin ve küfür, şirk ve isyanda direnenlerin, şefaat ile kurtulamayanların ahiret yurdu.

CİHAD
Allah yolunda her türlü mücadelenin adı.

CİHAD-I EKBER
En büyük mücadele, nefisle mücadele.

CİN
İnsandan önce ateşten yaratılan varlık grubu.

CUNDULLAH
Allah’ın orduları (Kuşlar, rüzgar, depremler, mü’minler vs.)

CÜZ
Kur’an’ın, okumayı kolaylaştırmak için ayrılmış otuz bölümünden her biri.

CÜZİ İRADE
İnsana ait hür irade.

DİNCİ
Dini menfaatlerine alet eden sahtekarlar.

DİNDAR
İman ve İslam’ı samimiyetle yaşayan gerçek Müslümanlar.

DUA
Ameli veya sadece sözlü olarak, acizliği bilerek, Yüce Allah’a boyun eğme ve maruzat bildirme, yakarma hali.

ECEL
Vefat etme hali, ölüm.

MÜSTEKBİR (EZENLER)
Servet ve güçle şımarıp zulmedenler.

MÜSTEZAF (EZİLENLER)
İman ettikleri ve madden düşük seviyede oldukları için eziyet edilenler.

FAL
gayba ait bilgi elde etmek adına cinlerden yardım dilemeye yönelik her türlü faaliyet, şeytan işi pislik.

FARZ
Allah’ın Kur’an’daki nass’ları (muhkem ayetlerinin tamamı).

FASIK
Kötülük ve fesat uğruna yapılan işler ve yapanlar.

FIKIH
Dine ait Kur’an’da yazılı olmayan usul ve yöntemleri belirleyen beşeri ilmin adı.

FITRAT
Yaratılış yaratma.

FİRAVUN İMANI
Ecel anında iman etmenin Kur’ansal adı. Faydasız iman.

FİTNE VE FESAT
Hile ve tuzaklar yoluyla bölücülük ve bozgunculuk yapmak, yalan ve iftira ile karalamak, çıkar için başkalarına çamur atmak.

GAYB
Her türden bilinmeyen ve gelecek alemin adı.

GIYBET (DEDİKODU)
Hakkında konuşulan kimsenin (doğru bilgilerle ancak ayıplama maksadıyla) o ortamda olmaması hali, dedikodu.

GÜNAH
Dinen yasak edilen işlerin yapılması halinde alınan (suçuna göre miktarı değişen) ceza.

HADİS
Söz, Peygamberimize veya din alimlerine ait olduğu iddia edilen dine ait sözler.

HAK
Yaratılışın temeli, imkan ve tasarrufta bulunan şey.

HAKKANİYET
Hak ve adil olma hali, hakka uygunluk, eşitlik ve doğruluk.

HAKSIZLIK
Hak’ka, Halk’a ve Hakk’a riayet etmemek.

HAMD
Şükrün en yüce hali.

HARAM
Yenmesi, yapılması ve tüketilmesi dinen kesinlikle yasak olan şey.

HAYIR
Fayda ve değer üretmek maksatlı her türlü niyet, gayret, söz ve teşebbüs.

HELAK
Yok etme, ortadan kaldırma, yere batırma. Dinen inkarcı kavimlerin (iman edenler kurtarılarak diğerlerinin) toptan yok edilmesi.

HELAL
Temiz ve serbest olan, haram olduğu ayetle bildirilmemiş herşey.

HESAP
Ahiret sorgusunun dini literatürdeki adı.

HUDUDULLAH
Allah’ın sınırları.

HURAFE
Yalan ve yanlış inançlar manzumesi.

HUŞU
Samimiyet, selim kalp, has niyet ve tam teslimiyet hali.

İBADET
Dinin emrettiği namaz, hac, oruç, zekat türü amellerin eda edilmesi.

İBLİS
İnsanın en büyük düşmanı. Cinlerden olan asi şeytan.

İBLİSİN AHDİ
İnsanın yaratılması esnasında iblisin insan ve iman aleyhine ettiği yemin.

İÇTİHAT
Zaman ve gereklere göre dinin beşeriyete ait kısmına (ayetle hükmü verilmemiş olanlara) yeni ve örfe/kamu çıkarına uygun akli yorum getirilmesi.

İFRAT
Gereğinden fazla abartmak, sayısını artırmak, gösterişe varırcasına veya eziyet haline değin yaşamsal dengeleri bozmak anlamıyla dinde eklemeleri ifade eder.

İFTİRA (İFK)
Birisi hakkında yalan ve abartılı zan ile karalama gayreti.

İHSAN
Allah’ı yanı başında görerek yaşamak hali, güzel-güzellik.

İLMİHAL
Dini bilgilerin kutsal ve beşeri olanlarının tamamını içeren, fihristlenmiş, derlenmiş, çağa göre yenilenen insan ürünü kaynakları.

İMAN
Sadece Allah’a ve tam teslimiyetle kalpten teslim olma ve güvenme hali.

İMAN KARDEŞLİĞİ
İman edenlerin (mü’minlerin) oluşturduğu gönül bağının adı.

İSRAF
Haram servetleri çarçur etme, lükse ve gereksize harcayarak muhtaçların hakkını heba etme.

İSRAİLİYAT
İslam dinine uydurma hadisler ve tefsir öncelikli olmak üzere, Yahudi kaynaklı olarak giren-sokulan herşey.

İSTİĞFAR
Başkaları için af dilemeyi de içeren tevbe.

İTİDAL
Orta yol, ılımlı ve ılıman olma, dengeli yaşam ve düşünme hali.Tevazu.

KAFİR
Dini ve Allah’ı inkar edenlerin adı. Küfre saplananların adı.

KEBAİR (BÜYÜK GÜNAHLAR)
Günahların vebali en büyük ve cezası da büyük olacaklarının adı.

KELAM İLMİ
Akaidin yorumlanmış, derinleştirilmiş, içerisine akli unsurlar eklenmiş hali.

KELİME-İ ŞEHADET
“Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü” demektir. Anlamı: “Ben şehadet ederim ki, (Yani görmüş gibi bilirim ve bildiririm ki) Allah’tan başka ilah yoktur. Ve yine şehadet ederim ki, Muhammed aleyhisselam Onun kulu ve resulüdür.”

KELİME-İ TEVHİD
“La ilahe illallah Muhhammedü’r-resulullah” demektir. Anlamı: “Allah’tan başka ilah yoktur. Muhammed (sav) Allah’ın peygamberidir.”

KABİR HAYATI
Öldükten sonra yeniden dirilişe kadar bedenin cansız (Ve ruh bedeni terk etmiş vaziyette) olarak bekleme süresi.

KIYAMET
Tüm nefis ve canların öleceği, bir tek Yüce Allah’ın baki kalacağı toptan yok oluş hali. Ahiret yaşamı öncesi bilinen alemin sonlanması.

KİBİR
Gurur, nüfus ve servetle gelen büyüklenme.

KULLUK
Allah’a layık insan olarak yaşayabilme azim ve kararlılığının adı.

KÜFÜR
Yüce Allah’ı ve İslam’ı inkar etmek söz ve eylemi.

KÜLLİ İRADE
Yüce Allah’ın sonuçları belirleyen mutlak iradesi.

LAİKLİK
Din ve dünya işlerinin ayrılması, din-ibadet-vicdan hürriyeti, İslam’ın hak ettiği temiz ve müdahalesiz haline geçiş, Allah ile kul arasına kimselerin sokulmaması ilkesi.

LEVH-İ MAHFUZ
Tüm yaşam sırları ve hikmetlerinin yazılı olduğu, tüm Kutsal kitapları içeren Arş’taki mahiyetini bilemediğimiz Yüce kitap.

LEVM
Öz eleştiri. Kendini dinen hesaba çekmenin adı.

MAĞFİRET
Başkaları için af ve bağışlanma dilemek.

MAZLUM
Zulme uğrayan, zulüm gören.

MEAL
Kur’an ayetlerinin, manasına ve özüne dokunmadan ve gerekli izahatlar eklenmiş vaziyette, din alimlerince insanlar için anlaşılır dile çevrilmiş hali.

MELAMET
Kınamak. Din adına görülen yanlışları sesli olarak ve korkusuzca söylemek, yanlış yapanları doğruya davet etmek.

MELEK
Nurdan yaratılmış, görevlerini layıkıyla yapan, kötülük ve kusur bilmeyen varlık grubu.

MERHAMET
Acıma hissi.

MEŞVERET
Demokrasi, çoğunluğun istediği şeyleri dürüst ve doğru olarak gerçekleştirme gayretleri. İdeoloji.

MEZHEP
Yol ve yorum. Dine insanlarca getirilen yorumlardan kabul görmüş olanların her birine verilen ad.

MİRAÇ
İsra ve miraç hadisesi olarak bilinen (ancak bizlerin bilgisinin az olduğu) Peygamberimize ait gece yürüyüşü hadisesinin adı.

MİSAK
And, yemin, ahid. Fıtratta insanın Yüce Allah’a verdiği iman ve sadakat sözü.

MUHKEM
Manası açık olan Kur’an ayetleri için kullanılan terim.

MÜKELLEFİYET
İnsanların idrak yaşının başladığı (yaklaşık onbeş yaş) süreç, dinen sevap ve günah kazanmaya başlamak için şart olan gereklerin oluşması hali.

MÜ’MİN
İman eden Müslümanların ortak adı.

MÜNAFIK
İnanmadığı halde inanır görünüp mü’minleri zehirleyen hainlerin adı.

MÜLK
Kudret, hükümdarlık.

MÜRAİ
Menfaati uğruna dine bir girip bir çıkanların adı.

MÜSLÜMAN
Henüz iman kalbine girmemiş ama kendileri İslam dinine girmiş insanların ortak adı.

MÜŞRİK
Şirk koşan ve afsızlığa mahkum insanlar için kullanılan terim.

MÜTEŞABİH
Anlamı yoruma açık veya hiç bilinmeyen Kur’an ayetlerinin adı.

NECM
Ayetlerden oluşan öbekler.

NEFİS
İçsel güdü. Kötülüğü emreden, açlık ve heves doğuran, terbiye edilmedikçe zararlı olan huy ve mizaç.

NİYET
İdrak ve iradenin ortaya konması hali.

RIZIK
Her türlü nimetin ortak adı.

RUH
Bedenle birlikte sahip olduğumuz ancak mahiyetini bilemediğimiz manevi yapı ve hikmet.

SABIR
Aceleci olmama, dayanma, bekleme ve tevekkül ile isyan etmeme hali.

SEBAT
Azim ve kararla direnme, durmaya devam etme, vazgeçmeme hali.

SERVETLE ŞIMARANLAR
Nüfus, para ve makamlarla kibirlenerek büyüklenenlerin ortak adı.

SEVAP
Güzel, faydalı, helal ve temiz işler, değerler sonucu elde edilen olumlu kazanımlar.

SINAV (İMTİHAN)
Dünya yaşamının adı. Ahiretteki sonsuz yaşam öncesi imanların imtihan edildiği süreç.

SIRAT-I MUSTAKİM
Yüce Allah’ın ve Peygamberin de üzerinde olduğu doğru ve hak yolun adı.

SİHİR VE BÜYÜ
Cinlerden ve kahinlerden yardım alarak, hak ve doğru olmayan vaziyette, gerçeği değiştirmeye, haksız kazanımlar elde etmeye çalışmak,

SURE
Kur’an’da geçen 114 bölümden her birisinin adı.

SÜNNET
* İbadet alanında yerine getirildiğinde sevap kazandıran, terki durumunda günaha sebep olmayan söz ve haller.
* Peygamberimize atfedilen sözler.

SÜNNETULLAH
Yüce Allah’ın değişmeyen ölçü, kural ve kaideleri.

ŞEFAAT
Sadece Allah’ın razı olduğu kullara nasip olacak küçük veya büyük günahların affedilme hali, affedilme için başkalarınca af dilenmesi durumu.

ŞER
Kötülük, hayırsızlık, karanlık durumu.

ŞEYTAN
İblisin kötülüğü kışkırtması neticesi aldığı isim.

ŞİRK
Allah’a ortak koşma hali. Şeytanın yedek ilahlı dini.

ŞURA
Toplanarak karar verme hali. Cumhuriyet (çoğulcu demokrasi) yönetimi.

ŞÜKÜR
Allah’a verdiği nimet ve rızıklardan dolayı minnet duyma ve bunu ifade etme hali.

TAKVA
Allah’ın sınırlarına riayet.

TARİKAT
Yol, yorum.

TECDİT
Kur’an istikametinde, dindeki yanlışları toptan defetme ihtiyaç ve eylemi.

TEDEBBÜR
Kur’an’ı anlayarak ve yavaş okuma hali.

TEFEKKÜR
Zikrin ötesi, derin derin Allah’ı ve ayetlerini düşünme hali.

TEFSİR
Kur’an ayetlerinin yetkili kimselerce izah edilmesi ve kitaplaştırılması.

TEBERRUC
Kadınların kocalarından başkaları için süslenmesi.

TEFRİT
Haddinden fazla sıradanlaştırmak, aşağı görmek, göstermek.

TESETTÜR
Göğüs çatalının bez veya kumaşla örtülmesi.

TESLİMİYET
İlahi kudrete kayıtsız şartsız inanma, sadece Allah’ı vekil tayin etme durumu.

TEVAZU
Alçak gönüllü ve sıradan olma hali, büyüklenmeme, az ile yetinme durumu.

TEVEKKÜL
Güvenme ve güvenilme durumu, Allah’a güvenme, elden geleni yaptıktan sonra sonucu Yüce Allah’a bırakma durumu.

TEVHİD
Yüce Allah’ı varlık, yönetim ve rızıklandırmada Tek ve Mutlak kılmak inancının adı.

TÖVBE (TEVBE)
Günah ve pisliklerden affedilmeyi umarak Yüce Allah’tan bağışlanma isteme hal ve sözü.

VACİP
Müteşabih Kur’an ayetlerinden çıkan yorumların her birinin aldığı ad. Yapana sevap yapmayana vebal getiren hüküm.

VAHİY
Yüce Allah’ın seçtiği kullarına vesair yollarla bildirdiği emirleri.

VEBAL
Altından kalkılamayacak sorumluluk ve büyük günah.

VESVESE
Kalbe doğan korku ve endişe. Şeytan fısıltıları.

VİCDAN
Acıma, merhamet, sevgi ve şefkat hissini doğuran kalbi eylem.

YALAN
Gerçeğe ve hak olana zıt her türden söz ve davranış. Gerçeği saklamak ve değiştirmek eylemi.

ZALİM
Zulmeden.

ZİKİR
Allah’ı derin derin düşünme hali.

ZULÜM
Hakka ve imana düşmanlık, hakkı ait olduğu yere koymama hali.

Bu yazıyı okudunuz mu?

İslam’ın abdesti iman

Bir çekirdekten dev çınarı çıkartan Allah bizler için iman nüvesini kalplere koymuştur. O iman büyüyecek, ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir