Anasayfa / dini temel bilgiler / Temel dini bilgiler – Hac ibadeti
imanilmihali.com
Temel dini bilgiler

Temel dini bilgiler – Hac ibadeti

Temel dini bilgiler – Hac ibadeti

Hac İbadeti ve Yapılışı

Yüce Allah’ın emrettiği ibadetlerden biri de hacdır. Dinî terim olarak hac; belirli zamanda Kâbe’yi ve etrafındaki kutsal yerleri usulüne uygun olarak ziyaret etmek ve buralarda yapılması gereken dinî görevleri yerine getirmektir. Hac hem mal, hem de beden ile yapılan bir ibadettir.

Hac, hicretin dokuzuncu yılında farz kılınmıştır. Belirli şartları taşıyan Müslümanların ömründe bir defa hacca gitmesi farzdır. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de,“… Gücü yetenlerin o evi (Kâbe’yi) haccetmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır…’’ (Âl-i İmrân suresi, 97. ayet) buyurmuştur.

Hac esnasında yapılması gerekli ibadetlerden bazıları, ihram, tavaf, say ve vakfedir. İhram, normalde yapılmasında sakınca olmayan bazı davranışları, Mikat sınırları içerisinde hac süresince geçici olarak yapmaktan sakınmaktır. Hac ibadeti esnasında bürünülen dikişsiz iki parçadan ibaret örtüye de ihram denir. İhrama giren kimseler, hacca niyet eder ve telbiye duasını okurlar.

İhramlıyken kişinin saç, sakal ve tırnak kesmesi, bitkileri koparması ve hayvanlara zarar vermesi yasaktır. Hac ibadeti bittikten sonra saç tıraşı olunur ve ihramdan çıkılır. Tavaf, Hacerü’l-Esved (siyah taş)’in bulunduğu yerden başlayarak Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir. Her bir dönüşe “şavt” denir. Tavaf haccın farzlarındandır. Farz olan tavaf, Kurban Bayramı’nın ilk üç gününden birinde yapılır. Tavaf esnasında kişi kendisi, ailesi ve bütün inananların iyiliği için dua eder.

Sa’y, Mekke’de bulunan Safa ve Merve tepeleri arasında yedi defa gidip gelmektir. Safa’dan Merve’ye dört, Merve’den Safa’ya üç kez gidilir. Sa’y haccın gereklerinden olup Hz. İsmail’in annesi Hacer’in, oğluna su arayışının sembolik olarak yeniden canlandırılmasıdır.

Vakfe, arife günü öğle vaktinden bayram sabahına kadar, bir süre Arafat’ta bulunmak demektir. Bu süre ibadet ve dua ile geçirilir. Vakfe, haccın farzlarından biridir. Belirlenen süre içerisinde Arafat’ta bulunmayanlar o yıl hac ibadetini yapmış sayılmazlar.

Hac ibadeti, Kurban Bayramı arifesi ile bayramın ilk üç gününde yerine getirilir. İlk iş olarak “mikat”ta ihrama girilir. Arife günü öğleden sonra Arafat’ta vakfe yapıldıktan sonra Müzdelife’ye gidilir. Bayram sabahı da Müzdelife vakfesi yapılır.

Bayramın birinci günü, Mina’daşeytan taşlanır ve ardından kurban kesilir. Daha sonra farz olan ziyaret tavafı ve sa’y yapılıp ihramdan çıkılır. Hac ibadetini yerine getirenler, Mekke’den ayrılmadan önce Kâbe’yi son bir kez daha ziyaret ederler. Buna “Veda Tavafı” denir.

Bunların dışında isteyenler, Medine’ye gidip burada bulunan başta Mescid-i Nebi ve Peygamberimizin kabri olmak üzere diğer kutsal yerleri ziyaret ederler. Umre de hac gibi kutsal yerleri ziyaret etmektir. Bakara suresinin 196. ayetinde umre ile ilgili şöyle buyrulmuştur: “Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın…”

Umrenin hacdan farkları şunlardır:

• Umre, hac zamanı dışında her zaman yapılabilir.
• Bir sene içinde ancak hac bir kez yapılabilir. Ancak umre birden fazla yapılabilir.
• Hac farz, umre ise sünnettir.
• Umrede sadece ihrama girilerek Kâbe tavaf edilir ve sa’y yapılır.
• Umrede vakfe, şeytan taşlama ve kurban kesme yoktur.

Hac zorluklara sabretme alışkanlığı kazandırır. İradeyi güçlendirir. En zor durumlarda bile kızmamak, öfkelenmemek ve sabırlı olmak gibi alışkanlıkların kazanılmasına yardımcı olur. İhramlı için en ufak bir canlıya bile zarar vermeme gibi konan yasaklar, onun bütün canlılara şefkat ve merhamet gösterme alışkanlığı kazanmasına yardımcı olur.

Hac, müminin manevi dünyasının yenilenmesi için önemli bir fırsattır. Hac ibadetini yapan kişi kötü duygu ve düşüncelerden kendini arındırır. Yeni bir hayata başlar. Peygamberimiz bu durumu şöyle dile getirmiştir: “Kim Allah için hacceder, kötü söz ve davranışlardan ve Allah’a karşı gelmekten sakınırsa, (kul hakkı hariç) annesinden doğduğu günkü gibi (günahlarından arınmış olarak) döner.” (Buharî, Hac, 4; Müslim, Hac, 438)

İbadet Mekânı: Kâbe

Kâbe, yeryüzünde Allah’a ibadet için yapılan ilk mabettir. Buraya “Beytullah” da denir. Bu konuda Âl-i İmrân suresinin 96. ayetinde şöyle buyrulmaktadır: “Şüphesiz insanlar için kurulan ilk mabet, Mekke’deki çok mübarek ve bütün âlemlere hidayet kaynağı olan ev (Kâbe) dir.”

Kâbe’yi Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail, Allah’ın emriyle yapmıştır. Yapımı tamamlandıktan sonra Hz. İbrahim ilk tavafı oğlu Hz. İsmail ile beraber yapmış (Bakara suresi, 127. ayet) ve bütün insanları Kâbe’yi ziyaret etmeye davet etmiştir.

Kâbe’nin çevresi daire şeklinde çevrilmiştir. Bu daire içerisinde bulunan yere Mescid-i Haram denir. Kâbe, Mescid-i Haram’ın tam ortasında yer alır. Zemzem suyu da bu mescidin içerisinden çıkmaktadır.
İslamiyetten önce de Araplar, Kâbe’yi, tanrı kabul ettikleri putlarla doldurmuşlardı. Peygamberimiz 630 yılında Mekke’yi fethedince Kâbe’yi putlardan temizlemiştir. Böylece Kâbe, yapılış amacına uygun olarak yeniden Allah’a ibadet edilen bir yer olmuştur.

Kâbe, na maz ve hac ibadetlerinin yerine getirilmesi bakımından ayrı bir öne me sahiptir. Kâbe’nin bulunduğu yöne, ya ni kıbleye doğru yönelmek namazın şart ları arasında yer alır. Hz. Peygamber Medine’ye hicret ettikten sonra bir müddet Kudüs’e yönelerek namaz kıl mıştır. Daha sonra “…Artık yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir. (Ey Müslümanlar!) Siz de nerede olursanız olun, (namazda) yüzlerinizi o tarafa çevirin…” (Bakara suresi, 144. ayet.) ayetiyle Peygamberimizin ve bütün Müslümanların namazda Kâbe’ye yönelmeleri emredilmiştir. Böylece Kâbe, hicretin ikinci yılından itibaren Müslümanların kıblesi olmuştur.

Hac ve umre iba detinin rükünlerinden biri olan tavaf da Kâbe’nin etrafında yapılır. Bu nedenle her yıl dünyanın dört bir tarafından gelen milyonlarca Müslüman, Kâbe’yi tavaf etmektedir.

Bu yazıyı okudunuz mu?

Temel dini bilgiler

Dua ve tövbe

Dua ve tövbe Dua ve Tövbe Dua, Allah’a yalvarma, dilek ve istekleri ona iletmektir. Dua ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir